Duo-interview corona
De gemeente is het oliemannetje

Herstel en het versterken van de veerkracht in de samenleving zijn hard nodig na corona. De schade is enorm. Schulden bij winkeliers, kappers, horecaondernemers en de cultuursector. Jeugdigen liepen leerachterstand op. Kwetsbare mensen kregen de hardste klappen. Gemeenten spelen een grote rol in het maatschappelijk herstel, zeggen Paul Depla en Boaz Adank.

Paul Depla

Burgemeester van Breda en voorzitter van de VNG-commissie Sociale Impact COVID-19

Boaz Adank

Wethouder Economie in Breda en voorzitter van de VNG-taskforce Economisch Herstel en Transitie


Wat is voor u de afdronk van twee jaar coronapandemie?

Depla “De veerkracht en de saamhorigheid van het begin hebben plaatsgemaakt voor moedeloosheid. Corona gaat voorlopig niet weg, we moeten ermee leren leven en zoeken naar hoe de samenleving verder kan. De energie erin houden.”

Adank “Ondernemers hebben grote financiële en mentale schade geleden. Het telkens opstarten en dan weer dicht moeten, hakte erin. Elke ondernemer heeft geld bijgelegd, ondanks de steunpakketten. Sommigen hebben torenhoge schulden. Als er geen geld meer is om te investeren, gaat de kwaliteit van de binnensteden snel achteruit, dat gaan we allemaal merken.”

Depla “We moeten als gemeenten nadenken over maatregelen die ondernemers, jongeren, sportverenigingen en culturele organisaties minder kwetsbaar maken. Corona is lang opgevat als een medische crisis, maar het is een alomvattend maatschappelijk vraagstuk.”

Adank “We zijn al twee jaar in gesprek met sectoren en met de samenleving. We zien zorgen, achterstanden en heel veel problemen.”

Waarom hebben gemeenten zo’n belangrijke rol in het herstel?

Depla “De crisisaanpak is te veel verstatelijkt. Alle regels komen uit Den Haag. Dit is in tegenspraak met het uitgangspunt dat we corona er alleen samen onder kunnen krijgen. Het is cruciaal dat maatregelen breed worden gedragen om de pandemie te bestrijden. Dit doen we als gemeente door te praten met partners in de stad. Wat kun je wél doen? Hoe kunnen we meer recreatiemogelijkheden maken in de stad? Kunnen de theaters en de horeca samenwerken aan zomerpodia? Met goede voorbeelden kunnen we naar de Haagse politiek en zeggen: op deze manier kan het wel veilig open. De gemeente is het oliemannetje dat lokaal partijen ondersteunt en lokale problemen naar het landelijk niveau tilt.”

Corona is lang opgevat als een medische crisis, maar het is een alomvattend maatschappelijk vraagstuk

Paul Depla

Adank “In de lockdown hebben we als gemeente bijvoorbeeld horecaondernemers, vastgoedeigenaren en brouwerijen samengebracht om financiële afspraken te maken. Geen van die partijen is erbij gebaat dat de ander omvalt.”

Wat is de opbrengst van de Taskforce Economisch Herstel en van de VNG-commissie Sociale Impact COVID-19?

Adank “Economie kreeg te weinig aandacht in de corona-aanpak. Wij wilden namens alle gemeenten met Den Haag in gesprek over het economisch vestigingsklimaat, human capital en een langetermijnagenda voor de horeca en detailhandel. Dat is goed gelukt.”

Depla “We zijn in de commissie-Halsema begonnen over leerachterstand en de ontwikkelingskansen van jongeren. Daarna zijn we verder gegaan met de maatschappelijke gevolgen van corona in brede zin: cultuur, sport, ouderen, zzp’ers. Er is extra geld gekomen van het rijk voor de maatschappelijke effecten van corona. Voor jongeren en culturele instellingen. Het is gelukt om onder de aandacht te brengen dat de pandemie niet alleen over gezondheid gaat. We dringen als gemeenten aan op meer voorspelbaarheid van de maatregelen. Veiligheid is belangrijk, maar het is lastig als je ‘veilig’ telkens anders definieert. Je kunt je er niet op voorbereiden. Het is belangrijk om mensen uit de sectoren te laten meedenken over hoe je activiteiten veilig kunt laten doorgaan. Enerzijds doen we een appel op gemeenten om hun rol te pakken in het herstel, anderzijds praten we met Den Haag om te agenderen waar we lokaal tegenaan lopen.”

Wat is de meerwaarde van het samen optrekken in VNG-verband?

Adank “De Taskforce is opgezet om met één mond te kunnen spreken namens alle gemeenten, of het nu grote steden zijn of plattelandsgemeenten. In de Taskforce hebben we kwaliteit, kunde en kennis uit gemeenten en van de wetenschap bij elkaar gebracht. Dan kun je echt meters maken.”

De Taskforce is opgezet om met één mond te kunnen spreken namens alle gemeenten

Boaz Adank

Depla “De VNG heeft zelf mensen in huis en kent de gemeenten. Online konden we snel vergaderen en gebruik maken van de kennis die er in het hele land is. Met de VNG als afzender kwamen we aan tafel met wetenschappers die hebben bijgedragen aan het denken. De VNG speelde snel in op de bijzondere omstandigheden en was zo flexibel om buiten de gewone structuren een aantal bijzondere commissies in te stellen. Besturen is zorgen voor vitale en krachtige netwerken. De VNG heeft daarin een sterke positie ingenomen.”

Infographic Sociaal sterker de crisis uit